MonshaOS орнату: қадам-қадаммен
Монша иесіне арналған нұсқаулық. Арнайы білім керек емес — бәрі тінтуірмен жасалады. Бір компьютерге он бес минуттай, бүкіл моншаға бір сағат кетеді.
1 Бастамас бұрын
Монша ашық тұрған уақыттың бәрінде жұмыс істейтін бір компьютер керек. Бағдарлама мен барлық деректеріңіз сонда тұрады — оны негізгі деп атайық.
| Не | Ең азы | Қалай жақсы |
|---|---|---|
| Жүйе | Windows 10 (64 разрядты) | Windows 11 |
| Жады | 4 ГБ | 8 ГБ |
| Диск | 10 ГБ бос орын | SSD, 20 ГБ бос орын |
| Желі | Роутерге дейін кабель немесе Wi-Fi | Кабель — үзілмейді |
| Интернет | Тек чектер мен жаңартуларға керек | Үнемі бар |
Негізгі компьютерді өшіруге болмайды Онда дерекқор жатыр: келулер, ақша, қойма. Оны өшірсеңіз — залдағы кассалар жұмысын тоқтатады. Сондықтан біреудің ноутбугін емес, ресепшн моноблогын алады.
Кассалар, барлар мен кабиналар — сол желідегі кәдімгі компьютерлер. Оларға талап төмен, ескісі де жарайды: олар тек экран көрсетеді, есептеуді негізгісі жасайды.
2 Негізгі компьютерге орнату
Интернет тек файлды жүктеуге керек. Ары қарай орнатқыш өзі атқарады: қажеттінің бәрі оның ішінде.
-
Орнатқышты жүктеңіз
Сайттың басты бетіндегі «Жүктеу» түймесі. Файл
MonshaOS-Setup.exeдеп аталады, шамамен 70 МБ. -
Оны қос шертумен іске қосыңыз
Windows рұқсат сұрайды — «Иә» дегенді басыңыз. «Windows компьютеріңізді қорғады» деген көк терезе шықса, «Толығырақ» → «Бәрібір орындау» дегенді басыңыз: жүйе кез келген жаңа бағдарламаға осылай әрекет етеді.
-
«Сервер» дегенді таңдаңыз
Орнатқыш бұл қандай компьютер екенін сұрайды. Негізгісінде «Сервер» дегенді таңдаңыз — сонда бағдарлама да, дерекқор да орнайды. Касса мен барларға бөлек файл бар — ол төмендегі «Кассалар, барлар мен кабиналар» бөлімінде.
-
Аяқталуын күтіп, «Дайын» дегенді басыңыз
Үш-бес минут алады: дерекқор мен қызметтік құрамдастар орнатылады. Соңында бағдарлама өзі ашылады.
Бәрі ойдағыдай болғанын қалай білуге болады Жұмыс үстелінде MonshaOS белгішесі пайда болды, ал терезеде — алғашқы баптау шебері.
3 Алғашқы баптау
Шебер моншаңыз туралы бірнеше сұрақ қояды. Мұнда көрсеткеннің бәрін кейін әкімші бөлімінде өзгертуге болады — біреуінен басқа, ол туралы бөлек ескертеміз.
-
Монша мен филиал атауы
Атауды кассирлер кіру экранынан, қонақтар чектен көреді.
-
Сіздің тіркелгіңіз
Латын әрпімен логин және 4–8 саннан тұратын PIN — күн сайын солармен кіресіз. 1234 сияқты қарапайымын бағдарлама қабылдамайды: моншада логинді бәрі біледі.
-
Пошта — міндетті емес, бірақ көрсеткен жөн
PIN-ді ұмытсаңыз, кіруді қайтарудың жалғыз жолы. Онсыз тек сіздің серверіңізге барып қана көмектесуге болады. Поштамен кіруге болмайды, әрі ол моншаның интернетсіз жұмысына ешқандай әсер етпейді.
-
Аймақтар
Ерлер залы, әйелдер залы, VIP кабина. Аймақ тапсырысты қайда басып шығаруды және түсімді қай бөлімшеге жатқызуды айқындайды.
-
Тарифтер
Сағаттық баға, балалар, зейнеткерлер, жұмыс күндері мен демалыс. Шекті сома қоюға болады: мысалы, зейнеткерлік — сағатына 2000 ₸, бірақ бір келуге 3000 ₸-ден аспайды.
-
Жазылым кілті немесе сынақ кезеңі
14 күн тегін, кілтсіз және картасыз. Кілтті кейін «Жазылым» бөлімінде енгізесіз — бағдарламаны қайта орнатудың қажеті жоқ.
Негізгі компьютерге тұрақты мекенжай бекітіңіз Роутер баптауларында, DHCP бөлімінде. Әйтпесе бір күні роутер оған басқа мекенжай береді де, кассалар әр іске қосылғанда серверді жарты минут артық іздейді. Қалай екенін білмесеңіз — бізге жазыңыз, моделіңіз бойынша айтамыз.
4 Кассалар, барлар мен кабиналар
Жұмыс орындарына — екі есе кіші бөлек файл. Мекенжайды қолмен баптау керек емес: бағдарлама серверді желіден өзі табады.
-
Жұмыс орнының орнатқышын жүктеңіз
Касса немесе бар компьютерінің өзінде cloud.monshakz.kz/download/client сілтемесін ашыңыз — файл
MonshaOS-Client-Setup.exe, шамамен 30 МБ. Флешка керек емес.Бұл бөлек файл, сервер орнатқан файл емес. Онда дерекқор жоқ, сондықтан онымен қателесіп моншаға екінші сервер орнатып алу мүмкін емес: екі дерекқор — бұл екі білезік жиыны және ешқашан сәйкеспейтін екі түсім.
-
Бағдарлама моншаны өзі табады
Іске қосылған соң ол желіні сұрап, тапқан серверді мекенжайы бойынша емес, моншаңыздың атауымен көрсетеді. Соны басыңыз.
-
Кассир өз логинімен кіреді
Кассирлер мен бармендердің тіркелгілері әкімші бөлімінде ашылады: «Қызметкерлер» → «Қосу». Әрқайсысының өз PIN-і бар — әйтпесе кім не өткізгенін білу мүмкін емес.
Windows 7 орнатылған ескі компьютерлер
Оларға қабықша орнамайды. Ондай компьютерде кез келген браузерді ашып,
негізгі компьютердің мекенжайын теріңіз — мысалы 192.168.1.35:8001.
Жұмысы дәл сондай болады.
5 Принтерлер мен оқығыштар
Әкімші бөлімінің «Жабдық» тарауында бапталады. Сонда желіден принтер іздеу де бар — мекенжайды қолмен теруге әдетте тура келмейді.
| Құрылғы | Қайда қосу | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Желілік чек принтері | Роутерге кабельмен | «Жабдық» → «Желіден табу» → аймақты таңдау: бар, ас үй, касса |
| USB принтер | Өзі тұрған компьютерге | Осы жұмыс орнының тізімінде өзі шығады |
| Білезік оқығышы | Кассаның USB ұясына | Білезікті тигізіңіз — бағдарлама кодты өзі ұстайды |
| Турникет | Контроллерді желіге | «Жабдық» бөлімінде контроллер мекенжайын көрсету |
Чекте әріптердің орнына түсініксіз таңбалар Демек, принтер басқа кодтауда басып шығарып жатыр. «Жабдық» бөлімінде «Сынақ чегі» түймесін басыңыз — бағдарлама принтерге дұрыс баптауды жібереді. Көмектеспесе — бізге чектің фотосын және принтер моделін жіберіңіз.
6 Фискалдау
Чекті ресми өткізсеңіз керек. Онсыз да бағдарлама толық жұмыс істейді — тек чектер салық органына бармайды.
-
Кассаны kOFD-та тіркеңіз
Мұны иесі өзі жасайды: ЭЦҚ керек. Оператор — Jusan Mobile, сайты
kofd.kz. Біз бұл қадамға қатыса алмаймыз. -
Webkassa қолжетімін алыңыз
API кілті, логин, құпиясөз және кассаңыздың ЗНК нөмірі — Webkassa жеке кабинетінде.
-
Оларды әкімші бөліміне енгізіңіз
«Фискалдау» тарауы. Салық мөлшерлемесін өзіңіздікін қойыңыз: оңайлатылған режимдегі моншаларда әдетте 0. Қосымша ешқандай бағдарлама орнатудың қажеті жоқ.
Интернет жоғалды — касса жұмысын жалғастырады Қонақ кетеді, білезік босайды, қате келу жазбасына тіркеледі. Моншадағы касса байланыс операторына бола тоқтап қалмауы керек.
7 Алғашқы жұмыс күні
Күн сайын қайталанатын тәртіп. Оны кассирге көрсетіңіз — жұмысты бастауға осы жеткілікті.
Таңертең
Кассир өз логинімен кіріп, жәшіктегі ұсақ ақшаны көрсетіп, ауысым ашады. Ауысым ашылмайынша сатуға болмайды — әйтпесе кешке ақша сәйкеспейді.
Күндіз
Қонақ келеді → кассир тариф пен білезікті таңдайды → білезік өткізу құжаты, әмиян және шот болады. Бар мен ас үйдегі тапсырыстар да соған ілінеді.
Кешке
«Кеш» түймесі кімге қанша төлеу керегін көрсетеді: массажистерге, буршыларға, бармендердің пайызы, күндізгі шығыстар. Содан соң кассир ауысымды жабады — бағдарлама Z-есепті өзі алып, қолма-қол ақшаны салыстырады.
Дерекқор көшірмесі өзі жасалады Әр түні, сол компьютерге. Бөлек ештеңе басудың қажеті жоқ. Бірақ айына бір рет көшірмелер қалтасын флешкаға көшіріңіз: диск күйіп кетсе, ондағының бәрі бірге кетеді.
8 Бірдеңе дұрыс болмаса
Бізге ең жиі жүгінетін сегіз жағдай.
Windows орнатқышты іске қосуға бермейді
«Windows компьютеріңізді қорғады» деген көк терезе орнатылымы әлі аз кез келген жаңа бағдарламада шығады. «Толығырақ», сосын «Бәрібір орындау» дегенді басыңыз. Файлды антивирус бөгесе — оны ерекшеліктерге қосыңыз немесе орнату уақытына қорғанысты өшіріңіз.
Касса серверді таппай тұр
Ретімен тексеріңіз:
1. Негізгі компьютер қосулы және ұйқыда емес.
2. Екі компьютер де бір желіде — бір роутерден. Қонақтық Wi-Fi жарамайды:
ол құрылғыларды бір-бірінен әдейі оқшаулайды.
3. Кассада мекенжайды қолмен енгізуге болады: негізгі компьютердің мекенжайы және :8001.
Иесінің PIN кодын ұмытып қалдым
Кіру экранында «Иесі PIN-ді ұмытты ма?» дегенді басыңыз. Код орнату кезінде көрсеткен поштаға келеді және 15 минут жарамды.
Пошта көрсетілмесе, түйме де болмайды: қалпына келтіретін ештеңе жоқ. Онда тек серверге тікелей кіру қалады — бізге жазыңыз, көмектесеміз.
Экранда «Негізгі компьютермен байланыс үзілді» деп тұр
Бұл негізгі компьютер жаңарып немесе қайта қосылып жатқанда болады. Ештеңе басудың қажеті жоқ: бағдарлама өзі оралады, әдетте жарты минутта. Бес минутта оралмаса — негізгі компьютердің қосулы екенін тексеріңіз.
Чекте әріптердің орнына түсініксіз таңбалар
Принтер басқа кодтауда басып шығарып жатыр. Әкімші бөлімінің «Жабдық» тарауында «Сынақ чегі» дегенді басыңыз — бағдарлама принтерге қажет баптауды жібереді. Көмектеспесе — чектің фотосын және принтер моделін жіберіңіз.
Кешке ақша сәйкеспей тұр
Себебі әрдайым дерлік екеудің бірі: ақшаны жәшіктен бағдарламадан тыс берген (жалақы, сатып алу) немесе таңертең ауысым ашылмаған.
Кез келген беруді «Шығыстар» арқылы өткізіңіз — сонда бағдарлама оны күтілетін қолма-қол ақшадан шегереді. Екі кассир жұмыс істесе, әрқайсысының өз ауысымы және өз ақшасы бар: бөтен ауысымды жабуға болмайды.
Бағдарламаны қалай жаңартуға болады
Әкімші бөлімі → «Жазылым» → жаңа нұсқа шықса, «Жаңарту» түймесі. Тек негізгі компьютер жаңарады, кассалар өздері іліп алады.
Жаңарту алдында бағдарлама көшірме жасап, нәтижені тексереді. Бірдеңе дұрыс болмаса — бұрынғы нұсқаны қайтарады. Деректер, баптаулар және жабдық тиісілмейді.
Телефоннан немесе үйден кіргім келеді
Монша ішінде — телефоннан браузерді ашып, негізгі компьютердің мекенжайын теріңіз: ол сол Wi-Fi желісіне қосылған, бәрі ашылады.
Үйден бұл мекенжаймен кіру мүмкін болмайды — ол тек сіздің желіңіздің ішінде ғана бар. Ондай қолжетім бөлек бапталады, бізге жазыңыз.